De Week van de Emaildokter - 45 Columns

Recensies en reacties op De week van de emaildokter.

Uit: Nederlands Militair Geneeskundig Tijdschrift; maart 2005; 58: 72.

DE WEEK VAN DE EMAILDOKTER.

In dit boekje zijn 45 columns van de auteur verzameld, die in het afgelopen jaar op zijn internetsite www.emaildokter.nl verschenen zijn. De schrijver vroeg ons of het mogelijk was in het NMGT een recensie te plaatsen. De reden om dit daadwerkelijk te doen is niet zozeer gelegen in het wetenschap
pelijk belang voor de militaire gezondheidszorg van de anekdotes, die hij exact beschrijft.
Hoewel de selectie van columns een aardig beeld geeft van de discussies over de maatschappelijke gezondheidszorg in Nederland van de afgelopen maanden, is dat op zichzelf onvoldoende reden om u te adviseren dit boekje aan te schaffen. Daarbij wil ik niets afdoen aan de prikkelende wijze waarop, in de stukjes, de dagelijkse (banale) praktijk ons even met de benen
op de grond zet. Veel gezondheidszorgproblemen blijken soms niet zozeer met hoogdravende politieke statements opgelost te kunnen worden, maar meer met praktische daadkracht en nuchtere betrokkenheid bij wat patiënten overkomt. Dit boekje geeft een helder kijkje in die dagelijkse praktijk.

Die rode draad zal de militaire arts aan kunnen spreken. Want ook hij staat met zijn voeten in de praktijk en heeft daarbij nog vaak veel mogelijkheden om “iets” voor zijn patiënt te doen, zonder door formele ziektekostenverze
keraarsstructuren gehinderd te worden. Die militaire wereld is de schrijver niet onbekend. In enkele hoofdstukken grijpt hij terug op zijn ervaringen als marine arts. Maar ook het feit dat Mol een collega marine arts is geweest, is onvoldoende reden om een recensie in het NMGT te laten verschijnen. Mijn laatste contact met hem was bij zijn promotie, waarvoor hij onderzoeks
gegevens verzamelde tijdens zijn aanstelling als Gouvernementsarts op Saba.

De onderbouwing om in het NMGT een recensie te schrijven is echter gelegen in het feit, dat Mol via zijn verzamelde columns een prikkel wil geven aan de gevestigde orde van artsen. Een prikkel om eens te kijken in het spiegelbeeld, en je daarbij af te vragen of wij niet te veel drijven op ouderwetse arrogantie. Dat wij niet openstaan voor de werkelijke noden van de patiënten, en vooral: dat wij niet openstaan om moderne methoden te gaan gebruiken om aan die noden tegemoet te komen. De gezondheidzorg in Nederland wordt niet beter door meer euro’s te pompen in de wacht-
lijsten of andere besturingsproblemen. Er is veel meer te verwachten van meer op patiënten afgestemde spreekurentijden, mogelijkheden om vragen te beantwoorden via internet of herhalingsrecepten aan te vragen via e-mail.

Door Mol is een e-mail doktersservice opgezet, die gebruik maakt van moderne technieken en daardoor een deel van de vragen aan een arts kan derouteren buiten het fysieke spreekuur om. En in dat idee ligt m.i. ook de mogelijke prikkel voor de militair geneeskundige dienst: denk eens na over nieuwe concepten om een deel van de militair geneeskundige zorg te leveren, met name als er niet direct een arts direct bereikbaar is. We dienen ons te realiseren, dat het in de militaire gezondheidszorg niet alleen maar gaat om levensreddende heroïsche traumatologie. Een deel van de militaire populatie heeft gewoon “huis, tuin en keuken”vragen, waarbij een elektronisch contact met een arts een nieuwe manier van een consult kan zijn. Zelfs met beeld, als gebruik wordt gemaakt van foto’s, die tegenwoordig met de telefoon gemaakt kunnen worden. Maar ook therapie-
vormen (bijvoorbeeld bij GGZ-problematiek) kunnen via het e-mail verkeer verlopen.
Natuurlijk is dit geen propaganda om het persoonlijke contact tussen arts en patiënt verloren te laten gaan. Maar het is wel een pleidooi om selectief gebruik te maken van nieuwe technieken in de militaire gezondheidszorg, vooral als de klassieke methoden niet mogelijk zijn. In de toekomst zal dit wellicht een heel geaccepteerde manier zijn. Zoals jongeren langzaamaan de digitale techniek als onderdeel van hun leven zijn gaan beschouwen.

Mol schudt ons wakker, en dat is het positieve effect van zijn boekje en reden genoeg om het in dit blad aan te kondigen.

M.J.J. Hoejenbos.

Summary.

This book is a compilation of 45 columns published by the author at his internet site www.emaildokter.nl. The book gives a good insight into the recent discussions about social health care. The author is a former naval medical officer and in some of his columns he looks back upon his time in the navy. He aims to point out that the present day doctors are not really open to the real needs of their patients, and are not willing to use modern methods to come to meet those needs. He has established a successful e-mail doctor’s service which could be an example for the military medical services.

Uit MedNet, nummer 16, 7 oktober 2004

" Robert Mol startte drie jaar geleden met de website www.emaildokter.nl. Daarmee stelde hij mensen zonder vaste huisarts in de gelegenheid om toch aan een arts vragen te stellen of een recept aan te vragen. In het afgelopen jaar schreef Mol elke week een column over een onderwerp dat die week centraal stond. Die columns zijn gebundeld. Meer informatie op www.bergboek.nl "

Uit: Medisch Contact, 59; nummer 42; 15 oktober 2004

" E-maildokter Robert Mol heeft zijn columns die hij van 23 augustus 2003 tot juli 2004 publiceerde op zijn website (www.emaildokter.nl) gebundeld in een boekje De week van de emaildokter. Aardige, kroniekachtige stukjes van een vriendelijke dokter, die zich bij tijd en wijle boos maakt over dat “eeuwige zeurderige gepraat over geld” en veel belang hecht aan een goede arts-patientrelatie. Citaat: “Een gehaaste en ongeïnteresseerde arts, alternatief of regulier werkend, zal volgens mij niet tot resultaat komen”. Empathie is volgens hem de basis voor genezing.
Hoe empathie via de onpersoonlijke weg van e-mail een rol kan spelen, is niet helemaal duidelijk, wel dat Mol zijn homeopathische collegae juist om hun invoelend vermogen niet wil afvallen. Volgens hem lossen zij veel kommer en kwel van zieke mensen op. Patiënten die in de gehaaste zorg er niet beter op worden en zodoende genoodzaakt zijn in hun wanhoop elders tot genezende en goede adviezen te komen. “Vaak wordt hun minder gif voorgeschreven dan de reguliere arts per dag voorschrijft.” Mol is het dan ook vast niet eens met kwakzalverijbestrijder Cees Renckens, die elders in dit nummer (blz. 1654 e.v.) aan het woord komt. "

Huisarts en Wetenschap jaargang 48; januari 2005; nummer 1.

De e-maildokter

Robert Mol. De week van de emaildokter; 45 columns. Zwolle: Bergboek, 2004. 186 pagina's, € 15. ISBN 90-77-668-22-5

'Wijsheid en moed moet je hebben om te vernieuwen of te innoveren. Je moet lef hebben en niet bang zijn voor risico's. Robert Mol heeft die eigenschappen, een doordrammer is hij. En dat heeft hij nodig ook, want wie een subliem idee heeft, stuit op weerstand.'

Niet mijn woorden, maar die van de schrijver van het voorwoord van dit boekje. Mol beschrijft in 45 columns de weken van een dokter die via internet vragen van patiënten beantwoordt. En in die columns vermeldt hij tal van internetsites. Ik ga uit van hun betrouwbaarheid en integriteit. De vraag die de recensent moet beantwoorden is of de schrijver overtuigt.

'Efficiency is tegenwoordig, de 21e eeuw, nieuw. Bezuinigen is het verleden, de 20e eeuw, dus oud of beter gezegd: “Out!”' Mol werkt zo'n 60 tot 70 uur per week, maar zonder druk, omdat de e-mail geduldig is. Hij beschrijft dankbare, tevreden klanten, die snel en servicegericht worden geholpen. De klacht 'moe' resulteert voor hem in schildklieraandoeningen en leukemie; rugpijn in een foto waarop een wervelfractuur te zien valt. Hij weet zeker dat door het e-mailconsult een fors aantal kankergevallen in een vroeg stadium op te sporen zijn. 'Mijn cliëntvriendelijkheid is gebaseerd op snel terugbellen na binnenkomst van de e-mail, adequate vraagstelling en afhandeling, prettige nazorg en interesse tonen voor de patiënt via mijn stem.'

Mol noemt Nederland het matte zorgland, het land van de leuze 'Het gaat toch goed zo?' We berusten erin dat de babysterfte zo hoog is geworden als in de kranten van enige tijd geleden stond te lezen. Onze verzorgings- en verpleeghuizen zijn armoedig en Mol vindt het raadselachtig dat er niet veel meer klachten over komen.

Wat is er leuker voor een journalist dan om opbeurende en positieve verhalen te schrijven? vraagt Mol zich af. Ik zou het niet weten. Mol is aanhanger van een regel die hij toeschrijft aan Trijntje Oosterhuis: 'Each day is Valentine's day'. Maar het is niet waar dat iedere dag voor iedereen een vrolijke dag zou zijn: dat te menen getuigt van leven in een waan en geenszins van wijsheid en moed.

Of medisch advies geven via internet een subliem idee is – ik heb er, ook na het lezen van dit boekje, geen mening over. Maar het positivistisch simplisme dat Mol in dit boekje ten toon spreidt is naar mijn stellige overtuiging voor een arts, ook voor een e-maildokter een gevaarlijke opvatting.

Ger van der Werf